rodospress.com

Εδώ και αιώνες, το ασυνήθιστα καλά μουμιοποιημένο σώμα ενός κληρικού του 18ου αιώνα παραμένει σταθερά πηγή θρύλων, εικασιών και σεναρίων.

Σύμφωνα με τους ντόπιους, η σορός του εφημέριου που φέρεται να πέθανε από μολυσματική ασθένεια, είχε μεταφερθεί από έναν τάφο στην κρύπτη του Αγίου Τόμας αμ Μπλάζενσταϊν, μιας εκκλησίας σε ένα χωριό βόρεια του Δούναβη στην Αυστρία.

Η εντυπωσιακή διατήρηση του σώματος του κληρικού, με το δέρμα και τους ιστούς άθικτους, προσελκύει εδώ και αιώνες προσκυνητές που πίστευαν πως τα λείψανα ίσως έχουν θεραπευτικές ιδιότητες.

Αιώνες αργότερα, ένα αντικείμενο σε σχήμα κάψουλας που εντοπίστηκε σε ακτινογραφία της μούμιας αποκάλυψε ότι ο κληρικός είναι πιθανό να είχε ένα πιο σκοτεινό θάνατο, υποδηλώνοντας δηλητηρίαση.

Τώρα, μια ομάδα επιστημόνων φέρνει στο φως νέα στοιχεία για τη μυστηριώδη ζωή και τον θάνατο της μούμιας – που φέρει το παρατσούκλι «ξεραμένος ιερέας».

Οι αποκαλύψεις προέκυψαν μετά από μια διαρροή νερού στην κρύπτη, η ανακαίνιση της οποίας έδωσε στους επιστήμονες τη σπάνια ευκαιρία μιας ανάλυσης υπερσύγχρονης τεχνολογίας στο λείψανο αιώνων.

«Πήραμε τη μούμια για μερικούς μήνες για εξέταση με τις εξειδικευμένες ομάδες μας, απεικονιστικές τομογραφίες κ.ο.κ. Εν τω μεταξύ, υπήρχε χρόνος για αποκατάσταση του χώρου. Ήταν μια win-win κατάσταση», σημειώνει ο Αντρέας Νέρλιχ, καθηγητής ιατρικής στο γερμανικό Πανεπιστήμιο Ludwig-Maximilians του Μονάχου, ο οποίος ηγήθηκε της έρευνας.

Μέσω της αξονικής σάρωσης, της ραδιοχρονολόγησης και της χημικής ανάλυσης δειγμάτων οστών και ιστών, ο Νέρλιχ και οι συνεργάτες του κατάφεραν να επιβεβαιώσουν την ταυτότητα της μουμιοποιημένης σορού και να προσδιορίσουν τον μοναδικό τρόπο με τον οποίο το σώμα διατηρήθηκε τόσο καλά και για τόσο μεγάλο χρονικό διάστημα.

Αγνωστος ο τρόπος ταρίχευσης
Καθώς δεν υπήρχαν σημάδια μουμιοποίησης, τα λείψανα του αριστοκράτη εφημέριου Φραντζ Ζίντλερ φον Ρόζενεγκ, που πέθανε το 1746 σε ηλικία 37 ετών, φημολογείται πως είχαν συντηρηθεί με φυσικό τρόπο.

Γι’αυτό ακριβώς και τη μεγαλύτερη έκπληξη για τους επιστήμονες αποτέλεσε το αποτέλεσμα της αξονικής σάρωσης, κατά την οποία διαπίστωσαν ότι η κοιλιακή και πυελική κοιλότητα της μούμιας ήταν γεμάτη με λογής υλικά, όπως ροκανίδια, λινάρι και κομμάτια υφάσματος. Οι πρόσθετες τοξικολογικές αναλύσεις αποκάλυψαν ίχνη χλωριούχου ψευδαργύρου και άλλων στοιχείων.

«Ήταν πραγματικά απροσδόκητο, επειδή τα τοιχώματα του σώματος ήταν εντελώς άθικτα», είπε.

Για να ερμηνεύσουν τη φαινομενική αντίφαση του άθικτου εξωτερικού με το γεμάτο ξένα υλικά εσωτερικό, η ομάδα διατύπωσε τη θεωρία πως το υλικό πιθανότατα εισήχθη μέσω του ορθού. Και οι ερευνητές πιστεύουν ότι το μείγμα των υλικών είναι αυτό που διατήρησε τη μούμια στην κατάσταση ξήρανσης – από την οποία πήρε και το προσωνύμιό της.

«Τα ροκανίδια και το ύφασμα θα μπορούσαν να απορροφήσουν τα υγρά του σώματος. Ο χλωριούχος ψευδάργυρος θα είχε ξηραντική δράση και θα μείωνε το φορτίο των βακτηρίων στο έντερο», εξηγεί ο Νέρλιχ για τη μούμια που πλέον κατέστη σαφές πως δεν είναι φυσικά διατηρημένη.

Αυτή η μέθοδος ταρίχευσης διαφέρει από τις πιο γνωστές που χρησιμοποιούνταν στην αρχαία Αίγυπτο – και στις οποίες είναι απαραίτητο το άνοιγμα του σώματος. Η τεχνική που φέρεται να εφαρμόστηκε στον κληρικό, δεν έχει επίσης αναφερθεί ξανά στην επιστημονική βιβλιογραφία, πρόσθεσε ο επικεφαλής της έρευνας που δημοσιεύτηκε στο επιστημονικό περιοδικό Frontiers in Medicine.

Οπως εξηγεί ο ίδιος, η μέθοδος αυτή, παρότι δεν είναι καταγεγραμμένη σε κανένα εγχειρίδιο της εποχής, μπορεί να χρησιμοποιήθηκε ευρέως τον 18ο αιώνα για τη συντήρηση σορών που έπρεπε να μεταφερθούν ή να εκτεθούν.

Οι πρακτικές μουμιοποίησης ήταν πιθανότατα πολύ πιο διαδεδομένες και ποικίλες στο παρελθόν, λέει από την πλευρά του ο Τζίνο Κασπάρι, αρχαιολόγος και εκδότης του βιβλίου «The Book of Mummies: Μια εισαγωγή στο βασίλειο των νεκρών».

Εξωτερικά, το μουμιοποιημένο σώμα του εφημέριου δεν φέρει σημάδια ταρίχευσης

Αίτια θανάτου
Η πρόσφατη έρευνα αποδομεί πολλά από τα σενάρια που επικρατούσαν έως σήμερα μεταξύ των επιστημόνων, σχετικά με τον θάνατο και την ταφή του εφημέριου.

Ο ιερέας, ο οποίος ήταν χρόνιος καπνιστής, δεν δηλητηριάστηκε, σύμφωνα με τη μελέτη. Αντιθέτως, οι ερευνητές πιστεύουν ότι έπασχε από χρόνια φυματίωση, η οποία μπορεί να οδήγησε στον θάνατο, μετά από οξεία πνευμονική αιμορραγία.

Ακτίνες Χ κατέγραψαν μια στρογγυλή δομή μεγέθους περίπου 1 εκατοστού μέσα στην κοιλιά της μούμιας, που ήγειρε επί αιώνες τη θεωρία περί δηλητηριώδους κάψουλας που είχε καταπιεί ο ιερέας πριν από το θάνατο – Φωτ.: Msgr. Karl Wögerer, Kirchenstiftung Waldhausen/Strudengau

Μέχρι σήμερα, ένα γυάλινο αντικείμενο σε σφαιρικό σχήμα που είχε εντοπίσει σάρωση μέσω ακτίνων Χ, το 2000, είχε οδηγήσει τους επιστήμονες στο σενάριο της εκούσιας δηλητηρίασης.

Ωστόσο, σύμφωνα με τον Νέρλιχ και τους συνεργάτες του, το σφαιρίδιο που στις δύο άκρες του έφερε μικρές τρύπες, ίσως ήταν μέρος ενός κομποσκοινιού που είχε μπερδευτεί στο υλικό ταρίχευσης.

Επιπλέον, οι επιστήμονες δεν εντόπισαν κανένα στοιχείο που να αποδεικνύει ότι η σορός είχε ταφεί αρχικά και μεταφερθεί κατόπιν στην κρύπτη. Σύμφωνα με τον Νέρλιχ, το πιθανότερο είναι ότι το πτώμα είχε προετοιμαστεί για να μεταφερθεί στο μοναστήρι του εφημέριου, 15 χιλιόμετρα μακριά, αλλά για λόγους που χάθηκαν στο χρόνο, το πτώμα παρέμεινε στην κρύπτη της εκκλησίας, χωρίς να ξεκινήσει ποτέ το τελικό του ταξίδι.