rodospress.com

Η ιδέα ότι τα ηλεκτρονικά τσιγάρα είναι «πιο υγιεινά» από τα κανονικά τσιγάρα προκάλεσε την ραγδαία ενίσχυση μιας βιομηχανίας δισεκατομμυρίων ευρώ.

Η φαντασία του κοινού στην εποχή της πληροφορίας επέτρεψε την ταχεία διαβίβαση δεδομένων, ακόμη και αν αυτά τα δεδομένα ήταν ανακριβή ή και ψευδή.

Από αυτό το φθινόπωρο, σχεδόν το 20% των μαθητών γυμνασίου και λυκείου στις ΗΠΑ έχει δοκιμάσει ηλεκτρονικό τσιγάρο. Η βιομηχανία των ηλεκτρονικών τσιγάρων στηριζόταν μέχρι πρότινος στην έλλειψη αξιόπιστης έρευνας και όχι σε πλεόνασμα τίμιων ερευνών.

Η «μειωμένη συγκέντρωση τοξικών ουσιών» σε ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο δεν αναιρεί τις επιβλαβείς επιδράσεις του καπνίσματος. Στην καλύτερη περίπτωση, θα μπορούσε ίσως να τις μειώσει.

Ο εθισμός των καπνιστών απλά άλλαξε… στόχο. «Μεταβίβασαν» την επιθυμία τους για κάπνισμα σε μια άλλη «συσκευή», ή, χειρότερα, δημιουργήθηκε μια εντελώς νέα κατηγορία καπνιστών (ακόμα και νέων καπνιστών, οι οποίοι δεν είχαν δοκιμάσει ποτέ πριν το κανονικό τσιγάρο) που ξεγελάστηκε από τις διάφορες γεύσεις σε ένα ηλεκτρονικό τσιγάρο.

Μετά από πιέσεις, η εταιρεία Juul, η οποία ελέγχει το 70% της αγοράς ηλεκτρονικού τσιγάρου στις Ηνωμένες Πολιτείες, ανακοίνωσε ότι θα σταματήσει να πωλεί τα περισσότερα αρωματισμένα έλαια καπνού στα καταστήματα λιανικής πώλησης, επαληθεύοντας την πρόθεση του αμερικανικού Οργανισμού Τροφίμων και Φαρμάκων (FDA) να αυστηροποιήσει τους κανονισμούς για το κάπνισμα στην εφηβική ηλικία.

Η Juul Labs ανακοίνωσε ότι επενδύει 30 εκατομμύρια δολάρια στην ανεξάρτητη επιστημονική έρευνα για να αντιμετωπίσει αυτό το θέμα (η διαφάνεια σχετικά με τις μελέτες και τους εμπλεκόμενους σε αυτές ερευνητές θα αποτελέσει φυσικά και πάλι πεδίο αντιπαράθεσης, αφού οι εταιρείες που χρηματοδοτούν επιστημονικές έρευνες σπανίως ενδιαφέρονται για το κοινό καλό). Αυτή η κίνηση της Juul είναι αντίστοιχη με εκείνη της Nestle, που ξεκινάει μια «σταυροφορία» κατά της ζάχαρης για την καταπολέμηση της παχυσαρκίας των νέων.

Στην πραγματικότητα η Juul θα έπρεπε να το έκανε αυτό ούτως ή άλλως, αν ήλπιζε να σώσει την εικόνα της προς τα έξω. Λαμβάνοντας υπόψη πόσα χρόνια και πόσο σκληρά η βιομηχανία τσιγάρων αντιμετώπισε και παράκαμψε κανονισμούς και προσπάθησε να επιβάλλει τα σχέδιά της στον ιστό της κοινωνίας μέσω πρακτικών αμφιλεγόμενου μάρκετινγκ, είναι δύσκολο να φανταστεί κανείς αυτή την απόφαση της Juul για την επιστημονική έρευνα, ως μια καθαρά καλοπροαίρετη κίνηση. Το άτμισμα ηλεκτρονικού τσιγάρου μπορεί πράγματι να είναι «πιο υγιεινό» από το κάπνισμα, αλλά η ιδέα ότι δεν είναι καθόλου επικίνδυνο γενικότερα είναι γελοία.

Το ηλεκτρονικό τσιγάρο βλάπτει την καρδιά

Για παράδειγμα, τον Αύγουστο μια μελέτη από το πανεπιστήμιο του Μπέρμιγχαμ έδειξε, ότι το άτμισμα υγρών παράγει φλεγμονώδεις κυτοκίνες, οι οποίες σε βάθος δεκαετιών θα μπορούσαν να συμβάλουν σε καρδιακά προβλήματα. Τώρα μια νέα μελέτη που παρουσιάστηκε πρόσφατα σε επιστημονικό συνέδριο της Αμερικανικής Ένωσης για την Καρδιά (American Heart Association) επιβεβαιώνει, ότι όπως και το κανονικό τσιγάρο, έτσι και το ηλεκτρονικό τσιγάρο κάνει τα ενδοθηλιακά κύτταρα να παράγουν λιγότερο νιτρικό οξείδιο, κάτι που οδηγεί σε καρδιακή βλάβη.

Το οξείδιο του αζώτου (ΝΟ) είναι ένα υποπροϊόν σε σχεδόν όλες τις μορφές οργανικής ζωής (δηλαδή οργανισμών που είναι βασισμένοι στον άνθρακα, όπως όλα οι έμβιοι οργανισμοί στην γη). Η εσωτερική επένδυση των αιμοφόρων αγγείων (ενδοθήλιο) χρησιμοποιεί το οξείδιο του αζώτου για την αγγειοδιαστολή (διάνοιξη των αιμοφόρων αγγείων) για την αύξηση της ροής του αίματος. Η μειωμένη παραγωγή ΝΟ συνεπάγεται περιορισμένη ροή αίματος. Αυτή είναι μία από τους κύριες αιτίες που οι κανονικοί καπνιστές υποφέρουν από καρδιαγγειακή βλάβη.

Η δρ. Leila Mohammadi, επικεφαλής ερευνήτρια σε αυτή την τελευταία μελέτη και μεταδιδακτορική συνεργάτρια στο Ινστιτούτο Καρδιαγγειακών Ερευνών του πανεπιστημίου της Καλιφόρνιας στο Σαν Φρανσίσκο, επισημαίνει, ότι, υπό αυτό το πρίσμα, το άτμισμα (ηλεκτρονικό τσιγάρο) δεν είναι πολύ πιο ασφαλές από το κάπνισμα (κανονικό τσιγάρο).

Όπως δήλωσε η ίδια: «Αποείξαμε ότι ο ορός αίματος από ατμιστές ηλεκτρονικών τσιγάρων έχει επιβλαβείς επιδράσεις παρόμοιες με εκείνες των καπνιστών κανονικών τσιγάρων στον τρόπο λειτουργίας των ενδοθηλιακών κυττάρων. Αυτό το επιβλαβές αποτέλεσμα είναι πιθανό να επηρεάσει αρνητικά τις αρτηρίες και την καρδιαγγειακή υγεία».

Είναι πολλά τα λεφτά…

Ο καθηγητής ιατρικής του πανεπιστημίου της Louisville, Aruni Bhatnagar, επισημαίνει, ότι η βιομηχανία καπνού έχει συμφέρον να προωθήσει την ιδέα ότι το ηλεκτρονικό τσιγάρο είναι ασφαλέστερο. Οι μεγάλες εταιρείες στον χώρο, όπως η R.J. Οι Reynolds, η British American Tobacco και η Altria (πρώην Phillip Morris) έχουν όλες τους τμήμα ηλεκτρονικού τσιγάρου που φέρνει ολοένα και περισσότερα έσοδα στα ταμεία τους. Το μέσον της ικανοποίησης του εθισμού αλλάζει (κανονικό τσιγάρο, ηλεκτρονικό τσιγάρο κλπ) αλλά ο καθαυτός εθισμός παραμένει ο ίδιος και τα έσοδα για αυτές τις εταιρείες διατηρούνται σε υψηλά επίπεδα.

Ο επικεφαλής επιστήμονας της τελευταίας μελέτης, Matthew Springer, συνοψίζει το όλο ζήτημα «ηλεκτρονικό τσιγάρο εναντίον κανονικού τσιγάρου» με όσο πιο απλούς όρους γίνεται. Ουσιαστικά υποστηρίζει, ότι οποιοσδήποτε εργάζεται στη βιομηχανία καπνού θα συνεχίσει να αγωνίζεται ενάντια στην απεξάρτηση από το τσιγάρο γενικότερα, ανεξάρτητα από το πόσο βασική και προφανής είναι η γνώση αυτής της ανάγκης.

Λέει συγκεκριμένα: «Οτιδήποτε εισπνέουμε εκτός από τον καθαρό αέρα προκαλεί αγγειακά προβλήματα. Αντί να προσπαθούμε να βρούμε τι μπορούμε να εισπνέουμε που να μην είναι τόσο κακό όσο το κανονικό τσιγάρο, καλά θα κάνουμε να συνειδητοποιήσουμε ότι είναι απαραίτητο να αναπνέουμε καθαρό αέρα».