rodospress.com

Πότε θα δούμε τα χρήματα από το Ταμείο Ανάκαμψης που αποφασίστηκε στη Σύνοδο Κορυφής.

Οι τεχνοκράτες σε Ελλάδα και Βρυξέλλες έχουν πολύ δουλειά να κάνουν για να εξειδικεύσουν και να υλοποιήσουν την χθεσινή συμφωνία των Βρυξελλών ωστόσο τα βασικά έχουν ήδη ξεκαθαρίσει.

Πρώτον, η Ελλάδα πρέπει να… πατήσει γκάζι και η ελληνική δημόσια διοίκηση να δείξει το καλύτερο της πρόσωπο προκειμένου να μην πάει χαμένη η ευκαιρία που αξίζει …72 δις. ευρώ.

Δεύτερον, χρονικά περιθώρια για δεύτερες σκέψεις και καθυστερήσεις δεν υπάρχουν. Μέχρι το 2022 θα πρέπει να έχουμε "δεσμεύσει" (δηλαδή να έχουμε φτιάξει προγράμματα τα οποία θα πάρουν την έγκριση της Κομισιόν) για να απορροφήσουμε πάνω από 20 δις. ευρώ από το Ταμείο Ανάκαμψης και τουλάχιστον άλλα τόσα από τον κρατικό προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης.

Και τρίτον, ο τρόπος με τον οποίο είναι σχεδιασμένο αυτό το πακέτο, δεν μας επιτρέπει να "μοιράσουμε" χρήμα: και για το τελευταίο ευρώ θα πρέπει να υπάρχει πρόγραμμα, χρονικά ορόσημα και στόχοι που θα επιτυγχάνονται προκειμένου να εκταμιεύονται τα χρήματα. Στην ερώτηση αν υπάρχει ο κίνδυνος τα χρήματα να χαθούν, υψηλόβαθμο κυβερνητικό στέλεχος με πλήρη γνώση των διαπραγματεύσεων που έγιναν στις Βρυξέλλες απαντά: "ασφαλώς και υπάρχει". Κάτι που σημαίνει ότι το πολιτικό διακύβευμα είναι μεγάλο: η κυβέρνηση καλείται να αξιοποιήσει μια από τις μεγαλύτερες ευκαιρίες που έχουν παρουσιαστεί στη χώρα και να μην την αφήσει να φύγει ανεκμετάλλευτη.

Ουσιαστικά, η Ελλάδα θα κληθεί να "τρέξει" δύο επενδυτικά πακέτα ταυτόχρονα: το κομμάτι που της αναλογεί από το ταμείο ανάκαμψης –δηλαδή τα 32 δις. ευρώ από τα συνολικά 750 δις. ευρώ- και τα 40 δις. ευρώ από τον πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ. Έτσι, προκύπτει και το σύνολο των 72 δις. ευρώ στο οποίο αναφέρθηκε χθες ο πρωθυπουργός αλλά και ο υπουργός Οικονομικών. Πώς όμως (και πότε) θα φτάσουν αυτά τα χρήματα στη χώρα;

Μέσα στο 2020, δεν θα υπάρξει καμία εκταμίευση. Οι πρώτοι πόροι θα έρθουν προς τα μέσα του 2021 αλλά αν έχει γίνει σωστή προετοιμασία, τα χρήματα θα πέφτουν με καταιγιστικό ρυθμό.

Το πρώτο χρονικό ορόσημο για την κυβέρνηση είναι τα μέσα Οκτωβρίου. Μέχρι τότε θα πρέπει να έχει ολοκληρωθεί το σχέδιο αξιοποίησης των 32 δις. ευρώ του σχεδίου ανάκαμψης εκ των οποίων τα 19,5 δις. ευρώ θα είναι οικονομικές ενισχύσεις (δηλαδή πόροι που δεν θα χρειαστεί να επιστραφούν) και τα 12,5 δις. ευρώ δάνεια. Η κυβέρνηση ήδη υποσχέθηκε ότι πριν την κατάθεση του σχεδίου στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή, θα έχει προηγηθεί διάλογος και με την αντιπολίτευση αλλά και με τους κοινωνικούς εταίρους. Έτσι, από… σήμερα κιόλας, στο υπουργείο Οικονομικών πρέπει να πατήσουν γκάζι προκειμένου να συνταχθεί ουσιαστικά ένα πολυετές πλάνο (σ.σ θα αφορά στην περίοδο 2021-2023) το οποίο θα προβλέπει με ποιο τρόπο θα αξιοποείται και το τελευταίο ευρώ από τα 32 δις. ευρώ.

Από τη στιγμή που θα ετοιμαστεί το πρόγραμμα, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα έχει δύο μήνες στη διάθεσή της για να το εγκρίνει. Πρακτικά μέσα στον Δεκέμβριο, ενώ το κοινοβούλιο θα ψηφίζει έναν από τους πιο "φιλόδοξους" προϋπολογισμούς των τελευταίων 10ετιών, η Κομισιόν θα πρέπει να ανάβει το πράσινο φως επί του ελληνικού σχεδίου ώστε να περάσουμε σε φάση υλοποίησης.

Το πρόγραμμα των 32 δις. ευρώ είναι εμπροσθοβαρές καθώς ο στόχος είναι μέσα σε αυτή τη διετία ουσιαστικά να έχει ανακτηθεί όλο το χαμένο έδαφος στην οικονομία από τον κορωνοϊό. Πρακτικά, αυτό σημαίνει ότι από τα 19,5 δις. ευρώ των επιδοτήσεων, μέχρι το 2022 θα πρέπει να έχουμε "δεσμεύσει" (δηλαδή να έχουμε βρει με ποιον τρόπο θα αξιοποιήσουμε) τα 13,6 δις. ευρώ ενώ τα υπόλοιπα 5,9 δις. ευρώ θα πρέπει να "δεσμευτούν" μέσα στο 2023. Αν γίνει εμπρόθεσμα η δέσμευση, τότε το πραγματικό "χρήμα" μπορεί να πέσει στην αγορά έως το 2026.

Ταυτόχρονα, η Ελλάδα θα πρέπει να "τρέχει" και το ΕΣΠΑ και την νέα ΚΑΠ (κοινή αγροτική πολιτική) η οποία προβλέπει πόρους συνολικού ύψους 70 δις. ευρώ για την περίοδο 2021-2027. Αυτό λοιπόν σημαίνει διπλάσιο όγκο δουλειάς για την ελληνική δημόσια διοίκηση η οποία αν δεν "βγει" κινδυνεύουν να χαθούν τα χρήματα. Είναι πολύ πιθανό το "στοίχημα" των 72 δις. ευρώ να υποχρεώσει την κυβέρνηση να θεσπίσει διαδικασίες fask track που δεν έχουν θεσπιστεί επί δεκαετίες μόνο και μόνο για να μην μείνουν πόροι αναξιοποίητοι.

Το τι θα κάνουμε τα λεφτά, είναι ένα πολύ μεγάλο ερώτημα. Η κυβέρνηση έχει στόχους: να μειώσει τις επιβαρύνσεις των μισθωτών, να θεσπίσει κίνητρα συγχωνεύσεων για τις πολύ μικρές επιχειρήσεις της χώρας αλλά και να δώσει ισχυρά κίνητρα για αύξηση των επενδύσεων και των εξαγωγών. Αυτοί οι στόχοι όμως, δεν μπορούν να "χρηματοδοτηθούν" απευθείας από το Ταμείο Ανάκαμψης. Δεν μπορούν να δικαιολογηθούν εκταμιεύσεις πόρων για τη μείωση φορολογικών συντελεστών. Έτσι, θα πρέπει να βρεθούν οι έξυπνες λύσεις που θα εξυπηρετούν τους στόχους και ταυτόχρονα θα τηρούν το γράμμα του κανονισμού του ταμείου στήριξης.